Nazorgseizoen 2025

Evaluatie van het Nazorgseizoen 2025

Het nazorgseizoen van 2025 was voor onze wacht geen heel goed seizoen. Door een late start als gevolg van kou en droogte kwam de eerste eilegfase pas laat op gang. Bovendien begonnen niet alle broedparen aan het begin van het seizoen; tot begin mei zagen we nog paren die pas met hun eerste legsel begonnen. Gezien het feit dat vogels in het verleden vaak ook in latere legsels kuikens grootbrengen, vormt dit op zich geen groot probleem. Toch zijn er ook positieve resultaten te zien bij de populaties van weidevogels met name de Tureluur. Hoewel wij als vogelliefhebbers graag een stijging zouden zien naar de aantallen van de jaren ’70, is een stabiele populatie wellicht iets om tevreden mee te zijn, zeker gezien de sterk veranderde leefomgeving.

Grutto

De Grutto laat dit seizoen een duidelijke terugval zien, van 15 naar 8 exemplaren. Dit is teleurstellend na de stabilisatie in 2023 en 2024, maar nog steeds beter dan de lage aantallen in de jaren 2010–2022, toen de soort soms vrijwel afwezig was. Met behulp van onze weidevogeldrone hebben we alle gruttonesten kunnen vinden en beschermen. Hierdoor konden we het succes van de Grutto in ons gebied goed monitoren. Opvallend: er was geen predatie en alle gevonden nesten zijn uitgekomen. Over het aantal kuikens dat uiteindelijk vliegvlug is geworden zijn we nog terughoudend. 

Foto Sjoerd Atze de Jong

Kievit

De Kievit blijft redelijk stabiel, met 111 broedparen in 2025, een lichte daling ten opzichte van 2024. De populatie volgt nog steeds een hersteltrend sinds het dieptepunt van 46 exemplaren in 2017. Door goede samenwerking met boeren konden werkzaamheden op enkele percelen goed aansluiten op de behoefte van de kievit, waardoor nesten beter beschermd waren. Wat dit jaar vooral voor de kievit duidelijk dat er een hoge predatiedruk was. Bij 3 boeren zijn kieviten niet verder gekomen dan de nestfase, betekend dat er geen enkel ei is uitgekomen.  Predatoren wij hebben kunnen bespeuren waren Steenmarter, Hermelijn en Vos. Extra zuur als je ziet dat deze boeren zich hard inzetten voor het behoud van de kievit in het boerenland. Minimaal 20 broedparen hadden hier een verloren seizoen! 

Foto Sjoerd Atze de Jong

Scholekster

De Scholekster blijft over het algemeen stabiel, met 140 broedparen in 2025, een lichte daling ten opzichte van 147 in 2024. Waarschijnlijk ook door dat de scholekster veel later begint vaak zijn de bewerkingen op het land al klaar voor dat de meeste scholekster beginnen met broeden. Dit jaar was de eerste leg van de scholekster extreem laat ook te zien in de aantal nesten die gevonden zijn. Scholeksters die hun eieren verloren konden vaak al niet nog een keer een broedpoging doen. Werkelijke aantal kan hoger liggen, omdat broedgevallen op het industrieterrein van Harlingen niet volledig zijn verwerkt. Bijvoorbeeld door dat deze soort ook prima op daken broed is de inventarisatie moeilijk volledig te krijgen. Dit soort blijft zich goed aanpassen en vertoont een sterke aanwezigheid in het gebied, ook in vergelijking met de provincie, waar de aantallen juist sterk afnemen.

Tureluur

De Tureluur laat dit seizoen een opleving zien, van 4 in 2024 naar 8 in 2025 en verdubbeling. Ondanks deze toename blijft het een kwetsbare soort, vooral in productiegrasland waar het vinden van nesten moeilijk en kansrijk is. De Tureluur kiest vooral voor natuurgebieden, waar ook Kieviten hun nesten hebben, wat een beschermend effect heeft. Deze ontwikkeling benadrukt het belang van gericht beheer en bescherming van de leefgebieden. Toch is deze vogel wel instaat om zich aan te passen, zo vonden wij tijdens de aaisykersdag voor beginners een broedpaar midden in de kale aardappelruggen. Zeer uniek zelfs zeer ervaren aaisykers hadden hier nog nooit van gehoord. Wie weer is dit voor de tureluur een zet om zijn toekomst veilig te stellen.

Foto’s Sjoerd Atze de Jong en Harry Boon

De drone en nazorgactiviteiten

Het seizoen 2025 was het tweede jaar dat we werkten met de weidevogeldrone. Met de warmtecamera konden we nesten en dieren opsporen in lang gras of op uitgestrekt akkerland. Naast de Grutto- en Tureluurnesten vonden we met de drone ook 15 Kievitsnesten, 4 Scholeksternesten, 10 wilde eendenesten, 1 slobeendnest en 10 reekalveren.

Daarnaast boden we meerdere keren hulp aan buurwachten in de regio, wat vooral belangrijk was bij beperkte tijd tussen maaien en nestbescherming. Dit jaar hebben we ook opvallend veel kuikens gered van de maaidood! 

In onze regio liggen speciale beheergebieden met uitgesteld maaien. Op basis van onze bevindingen werd bepaald of er wel of niet gemaaid kon worden, zodat de overlevingskansen van kuikens gemaximaliseerd werden.

Foto’s Sjoerd Atze de Jong

Conclusie

Het nazorgseizoen 2025 laat een gemengd beeld zien. De Grutto kende een terugval, de Kievit laat een lichte daling zien, de Scholekster vertoonde ook een lichte daling maar blijft sterk aanwezig, en de Tureluur liet een lichte opleving zien. Dankzij de inzet van vrijwilligers en het gebruik van de drone konden we veel nesten beschermen en de populaties beter monitoren.

Hoewel de aantallen nog ver verwijderd zijn van de gloriejaren van de weidevogels, blijft iedere stabilisatie of kleine vooruitgang waardevol. Samenwerking met boeren, buurwachten en natuurorganisaties blijft essentieel. De Vogelwacht Harlingen Kimswerd zet zich ook de komende jaren onverminderd in om de weidevogels in onze regio te beschermen en behouden.